در موشن دیزاین با استفاده از انیمیشن و جلوههای بصری، اصول طراحی گرافیک را در فیلمسازی و تولید ویدئو به کار میبرند. فیلمها، متنهای متحرک و انیمیشنها از جمله مثالهای موشن دیزایناند.پيشتر، در مقالهاي باعنوان «موشن دیزاین موفق چه مراحلی دارد؟ (مرحله اول)» به معرفي مراحل مختلف توليد يک موشن ديزاين موفق و توضيح مرحله اول آن پرداختهايم. پس از پشت سر گذاشتن مرحله اول پروژه که شامل شناسايي اهداف، چشمانداز، مخاطبان و چهارچوب پروژه در قالب پرسشنامه و بعد از آن برگذاري جلسات با مشتري (سفارشدهنده پروژه) و آموزش ايشان است، وقت آن رسيده که وارد مرحله دوم پروژه تعريف / پيشتوليد شويم.مرحلهي تعريف در يک پروژه موشن ديزاين شامل ارائه بريف (تفهيمنامه) کار است. مرحلهي پيشتوليد ارائهي يک زمانبندي و همچنين ارائهي جزئيات و مراحل کل پروژه در قالب يک چک ليست است. در ادامه، به معرفي اين دو بخش در مرحله دوم خواهيم پرداخت.
مرحله دوم در موشن دیزاین
همانطور که اشاره شد، مرحله دوم دو بخش دارد: تعریف و پیشتولید. این بخشها را بهترتیب توضیح میدهیم. تعریف در متنی بهنام بریف پروژه یا تفهیمنامه انجام میشود. شاید عبارت بریف محصول به گوشتان خورده باشد. با اینکه این دو نوع بریف در دو حوزهی مختلف کاربرد دارند، یک هدف و کارکرد دارند و بسیار شبیهاند.
۱. تعریف: تفهیمنامه خلاقانه (Creative Brief)
هنگامی که مراحل کشف و تحقیق (در مرحله اول) به پایان رسید، اطلاعات به دست آمده را ميبایست در یک بریف جمعآوری کرد. این بریف به عنوان نقشه راه استراتژیک عمل ميکند. اولین سندی است که بابت آن از موشن ديزاينر امضا گرفته ميشود. و نمایانگر این مطلب است که تيم موشن ديزاين تکلیف و تعهدات خود را ميشناسد و کار را نیمه، رها نخواهد کرد.داشتنِ بریف به تیم کمک ميکند که به مسیر رسیدن به هدف ادامه دهد و همچنین موجب عملکرد خلاقانه تيم طراحي ميشود. به طور معمول، همهی افراد تیم در تحقیقات اولیه شرکت نمی کنند؛ بنابراین تفهیمنامه، آنچه را که باید بدانند در قالبی فشرده به آنها ارائه ميدهد. بریف خلاقانه آن چیزی است که باید در پروژه بیان (تعریف) شود. در حالی که، مفهوم خلاقانه (Creative Concept) شیوهی بیانش است. در تفهیمنامه خلاقانه معمولا موارد زیر مشخص و نوشته میشود:نام پروژه:تاریخ تحویل:
- پیشینه (بکگراند کسبوکار و پروژه)
- بررسی اجمالی
- اهداف پرژوه
- مخاطبان پروژه
- پیام پروژه (موشن دیزاین باید چه پیامی را به مخاطب منتقل کند؟)
- سبک و لحن بصری
- call to action (پروژه میخواهد مخاطب را دعوت به انجام چه کاری کند؟ )
- بودجه
پس از ارائه بريف از سمت تيم طراحي و گرفتن بازخورد و تأييد از مشتري، به سراغ زمانبندي پروژه که مرحله بعدي در پيشتوليد پروژه است، خواهيم رفت.
تفکر خلاق در مراحل مختلف طراحی موشن دیزاین و تعامل با کارفرما به تیم طراحی کمک میکند. «نقش تفکر خلاق در تقویت مهارت های نرم» را بخوانید تا بیشتر با اهمیتش آشنا شوید.
۲. پیشتولید: زمانبندی و ارائه جزئیات پروژه
برای زمانبندی پروژهها، تيم طراحي از تاریخ تحویل به سمت عقب برنامهریزی ميکند (به اين معني که به عنوان اولين گام از اين مرحله، زمان تحويل پروژه است که مشخص ميشود. پس از آن زمانبندي آخرين فعاليت در نظر گرفته ميشود و به همين ترتيب کارهاي قبلي برنامهريزي ميشوند تا به زمان حال برسيم). به طور معمول، تولید یک ویدئوی متحرک (موشن) 1:30 تا 2:00 دقیقهای، چهار الی شش هفته به طول ميانجامد. اين زمان مقدار زيادي به اينکه چه کسي مسئوليت نوشتن فيلمنامه (اسکريپت یا سناریو) را برعهده خواهد داشت بستگي دارد. اگر مشتری یک اسکریپت تاییدشده و نهایی ارائه دهد، جدول زمانی ممکن است تا چهار هفته کوتاه شود. اگر تيم طراحي مسئول نوشتن اسکريپت باشند و يا تيم طراحي بخواهد در ميانه راه تغييراتي در آن به وجود بياورد، مسلما زمان بيشتري نياز خواهد بود. شایسته است که تیم، در تعامل با مشتری تا حد امکان انعطافپذیر باشد و در صورت در اختیار داشتن ظرفیت کافی، سرعت تولید را بالا ببرد.
اصل رعایت سادگی
در روند تولید کارهای خلاقانه یک پیشنهاد این است که از قانون و چهارچوبها حذر کنیم؛ به جز یکی که رعایت سادگی است. به عنوان مثال، از تقویم گوگل برای زمانبندی با ورودیهای دارای کد رنگی استفاده کنیم. ميتوان سبز را زمان تولید، قرمز را زمان ارائه از سمت تيم موشن ديزاين و آبی را مسئولیت مشتری در نظر گرفت. (تقویم زیر که متعلق به یک پروژه واقعی است از وبسایت medium.com برداشته شده.)
معمولا چرخههای بازبینی و بازخورد دادن زمانبندی تولید را افزایش ميدهد. اگر بخواهیم تاریخ تحویل را نزدیکتر کنیم، به بازخورد در همان روز نیاز داریم. این کار ممکن است یک هفته و یا حتی بیشتر از کل جدول زمانی کم کند. البته در نظر داشته باشید شیوه بازخورد در همان روز، در صورتی امکانپذیر است که فقط یک تصمیمگیرنده وجود داشته باشد و او نیز دقیقا بداند که چه ميخواهد. دریافت بازخورد و مراحل تأیید Triple-C بسیار تعیینکننده است. (در مقالهای که در مقدمه به آن اشاره شد مفصل به Triple-C پرداخته شده است.)
پس از دریافت تأییدیه، ميتوان کار را پیش برد. این روند برای رضايت هرچه بيشترِ مشتری و همچنين هدر نرفتنِ بودجه او در نظر گرفته شده است. اگر تغییر ساختاری قابلتوجهی در بخشی از ویدئو در پیشنویس نهایی ایجاد شود، نیاز است که دستور تغییر (دستور کتبی تغییر کار به تيم موشن ديزاين با در نظر گرفتن موارد مندرج در قرارداد) داده، بازبینی بودجه انجام شود و جدول زمانبندی نیز مجددا بررسی گردد.
هوش مصنوعی در حوزهی دیزاین به تیمهای طراحی در مراحل مختلف کار کمک میکند. «دیزاین مبتنی بر هوش مصنوعی چیست؟» را بخوانید تا با کاربردهای هوش مصنوعی در دیزاین آشنا شوید.
چک لیست فرآیند تولید موشن دیزاین
در ادامه یک چک لیست مدیریت پروژه طراحی موشن دیزاین را مشاهده خواهید کرد.
نسخه PDF این چک لیست را از اینجا دانلود کنید.
تأييد برنامهريزي انجامشده ازجانب مشتري (در قالب چکليست مديريت پروژه) به معناي تأييد مرحله پيشتوليد و آمادگي براي ورود به مرحله سوم پروژه (ایدهپردازی) ميباشد که در مقالات بعدي به آن خواهيم پرداخت.
جمعبندي و نتیجهگیری
در این مطلب به معرفی مرحله دوم فرآیند تولید موشن دیزاین پرداختیم که شامل معرفي و ارائه بريف، زمانبندي و تهيه برنامه پيشتوليد پروژه است. بريف در واقع خلاصهاي مفيد از اطلاعاتي است که در مرحله اول به آن دست يافتيم. تيم طراحي با امضا کردن بريف متعهد ميشود که چهارچوب کار را ميداند و تا پايان پروژه به آن پايبند خواهد بود. پس از تأييد بريف، موشن دیزاینر باید به سراغ پیشتولید (شامل زمانبندي و تنظيم چک ليست مديريت پروژه) برود. پیشتولید با زمانبندی آغاز میشود که طي آن کليه مراحل بهترتيب براي تيم و مشتري مشخص خواهد شد. چک لیستی که در این مقاله معرفی شد برای پروژههای تقریبا بزرگ است. ممکن است در پروژهی موشن دیزاین ساخت انیمیشن وجود نداشته باشد (انیمیشن پیچیدهتر از موشن است و نیاز به شخصیتپردازی دارد). پس، همهی پروژههایی که موشن گرافیست انجام میدهد الزاما همهی آن مراحل را ندارد. شاید پروژه کوچک و ساده باشد و دیزاینر تصمیم بگیرد از تصاویر و موسیقی و صداهای آماده استفاده کند. در این صورت، پروژه داستان و سناریوی خیلی پیچیدهای هم ندارد تا نیاز به کارگردانی خاص و متن ویژه و پر از جزئیاتی داشته باشد. پس، موشن گرافیست خودش میتواند همهی کارها و مراحل را انجام دهد.
در دوره آموزش موشن گرافیک مراحل مختلف آموزش داده میشود. از سرفصلهای مهم این دوره بریف پروژه است. با گذراندن این دوره، مهارتآموزان برای انجام دادن پروژههای گوناگون آمادهاند.
